Kaymaklı Ermeni Manastırı (Amenapırgiç Vank) – Trabzon

Kaymaklı Ermeni Manastırı, Trabzon şehir merkezinin biraz dışındaki bir tepede bulunan antik bir dini kompleks.

Yazının içindekiler

  • Kaymaklı Manastırı
  • Kilise duvarlarındaki freskler
  • Önce (1913) / Sonra (2021)
  • Kilisenin kapısı kapalı mı? İşte yapmanız gereken şey.
  • Kaymaklı Manastırı nerede?

Trabzon’un saklı tarihi yerlerini ve bilinmeyen noktalarını keşfetmek istiyorsanız, merkeze 5 km (13 dakika sürüş mesafesi) bulunan Kaymaklı Manastırı’nı ziyaret etmenizi öneririm. Bu yapı Karadeniz’in en kadim ve bir o kadar da hakettiği değeri göremeyen tarihi yerlerinden biri.

Kaymaklı Manastırı’nın bulunduğu Boz Tepe’den şehrin manzarası

Kaymaklı Manastırı

Manastırın Ermenice ve orjinal ismi “Amenaprgic Vank” (Ամենափրկիչ Վանք), Türkçe’ye “Kutsal Kurtarıcı Manastırı” olarak çevriliyor.

Manastır 3 ana bölümden oluşuyor: şapel, ana kilise ve eski odalar. Ayrıca eskiden ana kiliseye bitişik bir çan kulesi de mevcuttu. Ama bu uzun ek yapı, 20. yüzyılın başında yıkıldı.

Kaymaklı Manastırı’nın tam olarak ne zaman inşa edildiği bilinmiyor. Önceki yüzyıllarda önemli bir el yazması üretim merkezi olan bu manastır, bölgedeki Ermeni cemaat için de önemli bir ibadet merkezi idi.

Kilisenin orjinal ahşap çatısı 20. yüzyılın başında yıkıldı. Önceki yıllarda yürütülen küçük çaplı bir restorasyon çalışması sonrasında metal bir platform çatı olarak kilisenin üzerine eklendi.

Manastırın tarihi hakkında daha detaylı bilgi almak için Wikipedia sayfasına göz atabilirsiniz.

Ana Kilise

Ana kilise, manastırın en büyük ve etkileyici yapısı. Kilise içindeki fresklerin çoğunun dökülmüş olmasına rağmen, hatrı sayılır sayıda duvar resmi ve incil sahne tasvirlerini kilise duvarlarında görmek mümkün.

Burada hiç acele etmeyin. Kilise duvarlarındaki etkileyici sanat eserleri sakince gezin. Resimlerdeki ayrıntılar çok ilginç.

Fresklerin 17. ve 18. yüzyıllar arasında işlendiği tahmin ediliyor. Yere yakın olanlar defineciler, bölge sakinleri ve doğal faktörler yüzünden zarar görmüş. Ama duvarın yüksek kısmında bulunan fresklerin belli bir kısmı iyi korunmuş.

Ana kilisenin tam olarak ne zaman yapıldığı bilinmese de bu dini yapının 12.-13. yüzyılda yapılan bir Rum kilisesinin kalıntıları üzerine inşa edildiği tezi üzerinde duruluyor.

Kilise hakkında bilgi veren bir tabela malesef yok. Ama ana kilisenin içinde, duvardaki Ermenice yazıların tercümelerinin bulunduğu birkaç açıklama tabelası var.

Kilise girişinin üzerindeki duvarda bulunan incil sahnesi tasvirleri (foto: Gurdeep Mattu)

Şapel

Kilisenin arka kısmında bulunan küçük şapel, Kaymaklı Manastırı’nın en eski yapısı. Şapelin girişinin üzerindeki kitabe, bu yapının 1424 yılında Hoca Sıtepanos Şemsedli tarafından yaptırıldığını söylüyor.

Şapel malesef çok zarar görmüş. Bu yapının günümüze kadar ayakta kalabilmiş olması bir mucize. (foto: Gurdeep Mattu)

Rahiplerin yaşamış olduğu odalar

Rahiplerin zamanında yaşamış olduğu odalar harabeye dönmüş. Ayrıca bu odalara giren 3 kapıya asma kilit vurulmuş. Bu sebeple malesef bu odaları gezmek mümkün değil. Tahminimce bu odalar, çevredeki evler tarafından depo olarak kullanılıyor.

Rahiplerin yaşamış olduğu odalar (foto: Gurdeep Mattu)
Kaymaklı Manastırı’nın kalıntıları üzerine inşa edilmiş birkaç derme çatma ev bulunuyor. (foto: Gurdeep Mattu)

BONUS: Yeraltı odaları

Bu dini kompleksin kimse tarafından bilinmeyen çok ilginç bir yeri var. Kaymaklı Manastırı’na gelmeden hemen önce, asfalt yolun sağ bölümünde yeraltı odalarına giren küçük bir pencere var.

Ben içeri girdiğimde defineciler tarafından kazılmış birkaç çukur vardı. Ayrıca girişin hemen karşısında bulunan ve manastırın altına doğru uzanan tünel de tuğla duvar ile kapatılmış.

Kilise duvarlarındaki freskler

Önce (1913) / Sonra (2021)

Kilisenin kapısı kapalı mı? İşte yapmanız gereken şey.

Ben kiliseyi ziyaret ettiğimde kapı kapalıydı. Yapmanız gereken şey, elinizi kapının sağındaki büyük delikten sokup kilide uzanmak. Tele bağlı olan tetiği sola doğru çektiğinizde kapı açılacaktır. Bu aslında yasaklı bir siteye VPN ile girmek gibi 🙂

Kaymaklı Manastırı nerede?

Manastıra çıkan asfalt yol iyi. Ama bazı noktalarda yol çok dar ve dik hale gelebilir.

Manastıra ulaştığınızda aracınızı kilise önündeki düzlüğe park edebilirsiniz.

Trabzon Vlogumu YouTube’dan İzleyebilirsiniz @ArgunKonuk



Argun Konuk
Argun Konuk

Dünyanın farklı yerleri hakkında seyahat videoları yapıyorum ve yazılar yazıyorum.

Diğer Türkiye yazıları


Loading…

Something went wrong. Please refresh the page and/or try again.