Kızıl Kilise Güzelyurt: Kapadokya’nın Saklı Hazinesi

Kızıl Kilise’nin Tarihi

Kızıl Kilise, 4. Yüzyılda yaşamış olan Ortodoks Mezhebi kurucularından Aziz Gregorius adına yapılmıştır. Aziz Gregorius İstanbul’dan Güzelyurt’a döndükten sonra hayatının son günlerini bu bölgede bulunan bir çiftlikte geçirmiştir. Hristiyanlığın en önemli üç azizinden biri olan ve ölümünden sonra bu topraklara gömülen Nenezli Gregorius, Hristiyanlık tarihi açısından önemli bir isimdir. Hacca giden Hristiyanların uğrak ve ibadet yerlerinden biri olan Kızıl Kilise, Kapadokya’nın en eski kiliselerinden biridir.

Kızıl Kilise, Güzelyurt İlçesinin kırsal kesimindeki düzlüklerin ortasında çıplak bir arazide bulunuyor / Argun Konuk

Yapının Mimari Özellikleri

Mimari özellikleri ve fresklerine bakılarak 5-6 yüzyıllara tarihlenen kilisenin içinde ve dışında iri düzgün kesme taşlar kullanılmış ve serbest haç planlı olarak inşa edilmiştir. Kızıl renkli taşlardan inşa edildiği için “Kızıl Kilise” adını almıştır. Kapıları ve pencereleri üzerindeki haçlardan dolayı “Haçlı Kilise” de denilmektedir.

Kızıl Kilise çok büyük bir yapı, duvarların üzerinde hala bazı resimler ve freskler var / Argun Konuk

Kilisenin 3 girişi vardır. Tüm özellikleri ile erken dönem Kapadokya taş yapılarına benzer. At nalı apsis beş cephelidir. Kubbe taştan inşa edilmiş olup, dört tromp üzerinde yükselmektedir. Kubbe çok yüksek kasnağa sahiptir. Apsis kasnağında madalyon içerisinde aziz freskleri bulunmaktadır. Kilisenin bahçesinde suyun tedarik edildiği bir kuyu yer alır. Yapının 100m kuzeyinde ortasında ahlat ağacı bulunan kesme taş temellerden oluşan tek nefli, at nalı apsisli küçük bir şapel bulunmaktadır.

Birçok kaynak Aziz Grigorius’un son yıllarını buradaki çiftlik evinde geçirdiğini ileri sürmektedir. Kilisenin yakınında bulunan ve papaz evi denen yapı kalıntısı, bu görüşün dayanaklarından biridir.

Kızıl Kilise,  Dünya Anıtlar Fonu tarafından 2008 yılında “Dünya’nın En Fazla Tehlike Altında Bulunan 100 Tarihi Eseri Listesi” içerisinde yer almıştır. 2011 yılında restorasyonuna başlanılan kilisenin kubbe kısmı tamamlanmış olup, restorasyon çalışmaları devam etmektedir.

Kızıl Kilise Nerede?

Argun Konuk
Argun Konuk

Türkiye ve Dünya’daki ilginç yerler ile ilgili seyahat ve tarih yazıları yazıyorum.

Bunlar da ilginizi çekebilir